حجت‌الاسلام والمسلمین سیدرضا تقوی با انتقاد از آمیختن موضوعات علمی به جهت‌گیری‌های سیاسی تصریح کرد: هدف از تشکیل میزگردهای مشترک علمی بین پژوهشگران حوزه کشاورزی و اندیشمندان حوزه علمیه، این است که مستندات لازم فقهی و حقوقی برای انجام پروژه‌های علمی تقویت شود و از آمیختن بحث‌های علمی به دیدگاه‌ها و رویکردهای سیاسی اجتناب شود چرا که اگر با موضوعات علمی، برخورد سیاسی شود، پیشرفت علمی کشور دچار آسیب خواهد شد .

وی با تاکید بر ضرورت پیوند بین سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی با حوزه علمیه و علوم اسلامی خاطرنشان ساخت: موضوع‌شناسی در حوزه زیست فناوری به منظور تبیین شفاف مساله، وظیفه محققان این سازمان است که انتظار می‌رود با ایجاد ساختاری مجزا به منظور برقراری ارتباط منسجم بین علوم کلامی و علمی، زمینه‌های لازم برای بررسی‌های فقهی حقوقی و اخلاقی موضوع زیست‌فناوری فراهم شود.

نماینده ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی با ابراز امیدواری از تداوم برگزاری این نشست‌های مشترک، تاسیس اندیشکده معرفتی در ذیل سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی را با هدف بررسی‌های فقهی موضوعات جدید تحقیقات کشاورزی خواستار شد.

در این مراسم، معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات،‌ آموزش و ترویج کشاورزی، هدف از برگزاری این میزگرد را بررسی مباحث کلامی زیست‌فناوری عنوان داشت و یادآور شد: سازمان تحقیقات به عنوان بزرگترین سازمان تحقیقات کشاورزی کشور پشتیبان بخش کشاورزی است و در معرفی این سازمان، همین بس که هر فرد ایرانی با استفاده از واکسن‌های موسسه رازی این سازمان در بدو تولد و با تغذیه از ارقام گندم نانی که توسط محققان موسسه‌های تحقیقاتی این سازمان وارد سفره های آنان می شود از خدمات اثربخش این سازمان در طول حیات خود بهره‌مند می‌شوند.

دکتر کاظم خاوازی با اشاره به توانمندی‌های تحقیقاتی پژوهشکده‌ها و موسسه‌های تحقیقاتی این سازمان بیان داشت: این سازمان دارای 20 موسسه تحقیقاتی و یک پژوهشگاه مهم به نام پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی است که در حقیقت بزرگترین بیوتکنولوژی کشاورزی ایران است و در این میزگرد با حضور دانشمندان این پژوهشگاه، مسائل فنی زیست فناوری تشریح می‌شود.

وی از تنظیم سندی تحت عنوان سند زیست‌فناوری در شورای عالی انقلاب فرهنگی خبر داد و افزود: یکی از مواردی که می‌تواند به تدوین پایدار این سند و جامعیت آن کمک کند، برگزاری امثال این میزگردهای علمی است که طی آن با حضور صاحب‌نظران علم کلام و فقه از سویی و متخصصان بیوتکنولوژی از سویی دیگر موضوع زیست‌فناوری از ابعاد مختلف پرداخته شود تا در سایه هم‌افزایی ایجاد شده، مردم از تصمیمات خدمتگزاران خود منتفع شوند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی نیز در این مراسم، با اشاره به ضرورت توجه به پژوهش و آموزش در مسائل جدید علمی به ویژه زیست‌فناوری بیان داشت: آنچه مسلم است در این رشته علمی ما در ابتدای راه هستیم و این سرآغاز، برای حرکت در مسیر صحیح و پیوسته نیازمند سعی علمی قوی است؛ تربیت نیروی انسانی صاحب صلاحیت در این مساله به این اهمیت و گستردگی از دیگر ضروریات مورد توجه برای سیاستگذاران است.

آیت‌اله علی‌اکبر رشاد با اشاره به ضرورت آگاهی‌بخشی به عموم مردم پیرامون موضوع زیست‌فناوری و کاربردهای آن در کشاورزی بیان داشت: موافقان و مخالفان این موضوع در گفت و گو با یکدیگر بعضا دچار فرآیندهای افراط و تفریط می‌شوند که این امر، ضرورت توجه به مقوله آگاهی‌بخشی جامعه و گرفتار نشدن در تبلیغات سوء را بیش از پیش نمایان می سازد.

وی زیست‌فناوری را به مانند یک ابزار دو لبه سودمند یا مرگبار توصیف کرد و خاطرنشان ساخت: این تکنولوژی در اختیار رقیبان ما در کشورهای توسعه یافته جهان قراردارد؛ آن چه در این بین اهمیت دارد این است که برای صدور حکم در کاربرد آن در راستای مصحلت مردم و جامعه خود، بررسی اصول هستی‌شناختی و گزاره‌های زیست فناورشناختی توامان با یکدیگر ضروری است.

رشاد با بیان مباحث کلامی پیرامون "اجازه تصرف در طبیعت" بیان داشت: مالکیت ذاتی این عالم در یک نظام احسن علی و معلولی با خدای تبارک وتعالی است و تکامل موجودات در قالب این نظام اتفاق می افتد؛ اگر تصرفات انسان در این عالم برای مثال دستکاری ژن‌ها، به صرف این که این جهان در تسخیر اراده بشر است بر خلاف این نظام احسن حرکت کند در تقابل با اراده الهی قرار می‌گیرد.

وی افزود: صرف قدرت تصرف انسانی نباید توقف در تکامل هستی موجودات این عالم را رقم بزند و نقش‌آفرینی بشر در فرآیند توسعه فناوری باید در خدمت ایجاد تمدن متعالی، کمک به رشد انسان‌ها و سیر مراحل کمال طبیعی موجودات به کار گرفته شود.

رئیس انجمن فقه و حقوق حوزه علمیه قم نیز با اشاره به نتایج مقاله ای تحت عنوان "مهندسی ژنتیک و نصوص دینی" بیان داشت: این مقاله و مطالعات متعددی در این باب از جمله شریعت و مهندسی و فناوری ناظر به این هستند که در شریعت ظرفیت لازم برای صدور حکم حرمت یا وجوب فناوری وجود دارد و جواز آن تا صدور احکام در این مساله بستگی دارد به آنچه در اطراف این پدیده رخ می دهد.

آیت الله ابولقاسم علیدوست با اشاره به این موضوع که این مباحث نیازمند ارائه نظرات کارشناسان این رشته دارد بیان داشت: زیست فناوری به لحاظ فقهی و شرعی مشکلی ندارد و در این زمینه منع روشنی وجود ندارد البته باید در امور جانبی این موضوع از کارشناسی متخصصان این علم بهره‌مند شد، ضمن آنکه اکیدا توصیه می‌شود نباید سیاست و منافع اقتصادی وارد این جریان شود.

در ادامه مراسم، معاون مالکیت فکری وزارت دادگستری نیز با تاکید بر لزوم طراحی نظام حقوق زیست‌فناوری، موضوع شناسی تا سیاستگذاری و اقناع را مهمترین کارکرد این نظام برشمرد و افزود: مهمترین بخش در موضوع زیست فناوری این است که موضوعات به درستی تبیین شود تا بتوانیم بین فقه و حقوق ارتباط برقرار کنیم و این نشست‌ها می‌تواند به نزدیک شدن مفاهیم و گفت و گوها و پیدایش علوم بین رشته‌ای کمک کند.

دکتر حکمت‌نیا با مطرح کردن دیدگاه‌های موافقان و مخالفان فناوری زیستی بیان داشت: عالم را آیت و نشانه الهی دانستن، امانت دانستن هستی در دست بشر و حق هستی از مواردی است که می‌تواند در زمینه فناوری زیستی، موضوع ایجاد لوازم فقهی و حقوقی قرار گرفته و از خروجی آن در سیاستگذاری‌های ملی و طرح مساله در مجامع بین‌المللی استفاده کرد.

گفتنی است؛ این میزگرد در بخش پنل با ارائه شفاهی مقالات برگزیده پنجمین کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی تحت عناوین "حق غذا به عنوان حق بنیادین یا کالای راهبردی" ، "اصل جواز تصرف در طبیعت"، " امکان سنجی اجرای قانون اهم و مهم در تزاحم حقوق"، " مهندسی ژنتیک و نظام احسن" ادامه یافت و حاضران پیرامون موضوعات مطرح شده به بحث و تبادل نظر پرداختند.