استفاده از 1600 منبع در تدوین دانشنامه اسلامی کشاورزی
مدیر دانشنامه اسلامی کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست گفت: برای جمعآوری منابع دانشنامه اسلامی کشاورزی و تشکیل کتابخانه تخصصی، سفرهای متعددی به خارج از کشور انجام شد. از کشورهای مختلف اروپایی و کتابخانه برلین نیز در حوزههای مختلف کتاب و منبع تهیه کردیم.
به گزارش روابط عمومی حوزه نمایندگی ولی فقیه
در جهاد کشاورزی، حجت الاسلام والمسلمین یعقوبعلی برجی، مدیر دانشنامه اسلامی
کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست در نشست نقد و بررسی این دانشنامه که با حضور حجت
الاسلام والمسلمین سید حسن ربانی، نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی و حجت الاسلام
والمسلمین علی عباسی، رئیس جامعه المصطفی برگزار شد، گفت: افتتاح دانشنامه در
مورخه 25 مرداد 86 با حضور وزیر وقت جهاد کشاورزی و نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی
انجام شد. اگر بخواهیم از ویژگیهای این دانشنامه بگوییم باید اینطور عرض کنم که
در هیچ کجای جهان، دانشنامهای با موضوع منابع طبیعی و کشاورزی با دیدگاه اسلامی
نداریم. نه در کشورهای اسلامی و نه در کشورهای غیر اسلامی. در کشورهای بزرگ درباره
کشاورزی دائرةالمعارف داریم اما با دیدگاه اسلامی نه.
وی در ادامه افزود: سعی ما بر این است که هم به
لحاظ شکل و هم محتوا استانداردها را رعایت کنیم. در هر مرحله میانگین 18 هزار رفرنس
وجود دارد که از 1600 منبع استخراج شده است. طبق برآوردی که نسبت به دانشنامههای
دیگر بهدست آمده، این آمار کمنظیر است.
عضو هیأت علمی جامعه المصطفی اظهار کرد: امروزه
بحث کشاورزی و منابع طبیعی که جنبه امنیت غذایی دارد بسیار قابل توجه است. محیط زیست
هم در کانون توجه جهانیان است. اکوسیستم در حال نابودی است و دلسوزان محیط
زیست احساس خطر میکنند. بالطبع بشر هم در خطر است و ما داریم در این حوزه فرهنگسازی
میکنیم، دیدگاه اسلام را در این حوزه خاص بیان میکنیم.
وی افزود: قرار شد دو جلد پایانی این مجموعه 20 جلدی، به
اعلام و کتابها و شخصیتها اختصاص داده شود؛ اکنون فقط درباره مفاهیم کار میکنیم.
حجت الاسلام والمسلمین برجی خاطر نشان کرد: در
محدوده مدخلهای قلمرو پژوهشی هم این طور مشخص شد که مدخلی مورد گزینش قرار گیرد
که یا در قرآن و حدیث عنوان شده باشد، یا در کتابهای فقهی قرار گرفته آمده باشد.
اگر در این موارد نبود، دانشمندان مسلمان آن را در تمدن اسلامی مطرح کرده باشند یا
در فقه سنتی درباره خواص آن بحث شده باشد.
مدیر دانشنامه اسلامی کشاورزی، منابع طبیعی و
محیط زیست تصریح کرد: برای جمعآوری منابع و تشکیل کتابخانه تخصصی، سفرهای متعددی
به خارج از کشور انجام شد. حدود 10 هزار جلد کتاب از هند تهیه شد. از کشورهای مختلف اروپایی و کتابخانه
برلین نیز در حوزه های مختلف کتاب و منبع تهیه کردیم. چون این موضوعات مورد توجه
کشورهای غربی بود، در گذشته اکثر منابع را از کتابخانه کشورهای اسلامی خارج کردند؛
مثل کتابخانه برلین که فقط 10 جلد کتاب رحلی قطور از فهرست کتابهای فارسی و عربی را در کتابخانه
خود دارد. بعضی از نسخ خطی بسیار نادر هم آنجا مشاهده شده که در جای دیگری یافت نمیشود.
وی ابراز داشت: ما توانستیم در مجموع حدود 50 هزار نسخه و
منابع را از خارج از کشور تهیه کنیم.
حجت الاسلام والمسلمین برجی تأکید کرد: برای انجام این پروژه، تربیت نویسندگان را در دستور
کار قرار دادیم. در این مسیر خیلیها ریزش و مجددا نیروی جدید وارد شدند؛ چرا که
قلم دانشنامهنویسی قلم خاصی است و موضوع، موضوع حساسی است. تاکنون 7 جلد از این
مجموعه تألیف و 5 جلد به چاپ رسیده است. در بخش مدخلیابی و مطلبگزینی هم در سه
مرحله کار کردیم. یک پژوهش جامع و فیشبرداری از منابع داشتیم که حدود 18 هزار مدخل با
توجه به قرآن و حدیث، مطالعه، بررسی و استخراج شد.
این دانشیار جامعه المصطفی در پایان با اشاره
به این که مقالات تهیه شده در دو مرحله داوری میشود، گفت: یکی در گروههای علمی
که از طرف مجری کار است. وقتی کار ویرایش شد برای کمیته نظارت میفرستیم. در
آنجا دو گروه تعیین شدند. یک گروه متخصصین علمی و یک گروه متخصصین دینی در گروه
متخصصین علمی که تقریباً 60 نفر هستند با دقت کارها را داوری میکنند نه نظارت. شاید یک
مقاله سه یا چهار بار برود و برگردد تا به تأیید داوران علمی و فقهی برسد.
گفتنی است، نشست نقد و بررسی دانشنامه اسلامی کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست
با حضور حجت الاسلام والمسلمین علی عباسی، رئیس جامعه المصطفی، حجت الاسلام
والمسلمین سید حسن ربانی، نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی و صاحبنظران عرصه
دائرهالمعارف نویسی، 16 اسفندماه به میزبانی جامعه المصطفی در قم برگزار شد.